Mor mi og eg sku visst

Esso-brann

Kjelde: Trondheim Byarkiv @ Flickr. Creative Commons Attribution-NonCommercial 2.0 Generic.

Omsetjing av William Burroughs — My Mother and I Would Like to Know.


Den ublide sommaren i 1988. Under dekkjet av narkolover vert det skipa underkuande politistatar over heile den vestlege verdi. Den presise programmeringi av tankar, kjenslor og sanseinntrykk — definert hjå forskrift 2332 — gjer det mogleg for embedet å reisa ein demokratisk fasade atti deim kvin ut alle kritiske rørslor som samfunnsnedbrytande fetisjistar og narkissar. Skjulte heimevern finst i alle større stader og plagar politiet med anonyme telefonsamtalar og brev. Væpna politi bryt opp festmiddagen åt senatoren — ein sers viktig fest au, som vilde avgjort ei fin sak med eit overskot flygemaskinar.

«Vi hev fått høyra ein nakin hippie-fest er på gang her. Riv i sund alt, gutar, og De, folkens, held klædi på — elles skyt eg or involane på heile gjengen.»

Vi gav deim falske varsel gjenom kortbylgje-radioen åt politiet; peikar patrulje-bilar mot lovbrot og opprør som ikkje finn sted. Så kann vi slå til andre stader. Flokkar med uekte politi ransakar og dengjer folkjet. Uekte bygningsarbeidarar riv opp asfalten, herpar vassleidningar, kuttar straumtilføringa. Infraljod-opplegg set igang alle tjuvalarmane i byen. Målet vårt er totalt kaos.

På loftet, eit kart yvir heile byen. Femti gutar med berbare opptakarar filmar opptøyer på fjerrsjået. Dei er klædde i heilt like grå flanelldraktar. Dei festar opptakarane under tjukke frakkar og dekkjer klædi sine så vidt med tåregass. Dei slær til under rushtrafikken, anarki-opptak på fullt volum, politifløytor, skrik, knusande glas, smell frå batongar — tåregass sivande frå frakkane deira. Dei spreier seg, tek på seg presse-kort og kjem attende for å filma det heile. Skjeggote jyplingar spring ned gata med hamrar og knuser alle vindaugo. Bak dei ular tjuveri-alarmane; dei kastar av seg skjeggi, vrenger frakken. No er dei femti reine prestar som hiv bensin-bombar under kvar ein bil — wooosh, ein blokk forsvinn bak deim. I brannmannsdrakt, kjem dit med øks og slangar for å gjera ferdig verkjet.

I Mexico, Sud- og Sentral-Amerika, dannar geriljaer ein fridomsher som skal gjera USA fritt. I Nord-Afrika, frå Tangier til Timbuktu, gjer tilsvarande styrkar seg klåre til å frigjera Vest-Europa og England. Trass måli deira er ulike, er geriljaene samde på det grunnleggjande. Vi skal gå mot politimaskineriet yviralt. Vi skal krossa politimaskineriet og arkivi dess. Vi skal krossa alle dogmatiske verbalsystem. Familien og hans kreft-liknande utvidingar liksom stammar, land, nasjonar — skal vi utrydja ved dei vegetative røtene. Vi vil ikkje høyra meir familiesamtale, mamma-samtale, pappa-samtale, politi-samtale, preste-samtale, lands-(sam)tale eller fest-samtale. Som dei segjer på bygdi, hev vi høyrt nok skitprat.

Eg er på veg frå London åt Tanger. I Nord-Afrika skal eg vitja dei ville gute-flokkane frå krinsen av Tanger til Timbuktu. Rotering og utveksling er hjørnesteinen i geriljaen. Med meg hev eg moderne våpen: laser-gevær, infraljod-opplegg, Døyeleg Orgon-Stråling. Eg skal læra av kunstane deira og flytja ville gute-flokkar til vestlege byar. Vi veit at Vesten vil invadera Afrika og Sud-Afrika i ein total krig med geriljaene. Doktor Kurt Unruh von Steiplatz, i utleggjingi si på fire bøker om maktsjuke, spår desse åtaki. Vi vil vera klåre til å ta byane og gjera motstand i dei områdi vi no held i vår makt. I mellomtidi sit vi og ser på og trenar og ventar.

Eg kjenner tusend andlet og tusend namn. Eg er ingen eg er alle. Eg er meg er deg. Eg er her der framyvir bakyvir inn ut. Eg held på yviralt, eg held meg ingen stads. Eg er tilstede-verande eg er borte. Forklædnad er ikkje eit falskt skjegg, bleika hår eller plastisk kirurgi. Det er klæde og måte og åtferd som ikkje krev eit spursmål . . . Amerikansk turist med ei kone han kallar «mor» . . . gamal kjerring på farta … skitin beatnik … litin filmprodusent . . . Alt i bagasjen min og forklædningi er nøye planlagt for å gjera eit visst inntrykk. Bak dette inntrykket kann eg handla utan forstyrring. Berri så lengi, og lengi nok. Så eg går ned Bouelvard Pasteur og deler ut pengar til guidar og skopussarar. Og det berre ein av dei sivile tingi eg gjer. Eg kjøpte ein av desse suvenir-klokkone som skal hanga yvir ein falsk peis i West Palm Beach, Florida. Eg bar ho rundt dekt i brunt papir med spissen ut. Eg spurte Konsulatet om råd:

«No mor mi og eg sku visst.»

Og «no mor mi og eg sku visst» i American Express og Minzah-en trekk store mengdor pengar ut av lomma. «Kor mykje skal eg gje dei?» spurde eg vise-konsulen, om ein gjeng med guidar som hadde fulgt meg inn i Konsulatet. «Eg lurer på om du hev møtt min Stortingsmann Joe Link?»

Ingen ser gjenom meg, segjer eg deg. Det finst inkje betre dekke enn ei keisam plage. Når du ser dekkjet mitt ser du ikkje meir. Du ser den andre vegen, kjapt. For utanlands-oppdrag finn du ikkje maken til den gamle, sikre amerikanske turisten — kamera og dill-dall hengjande yvir skuldri.

«Kor mykje skal eg gje hanom, mor?»

Eg kan vandra opp til eikor kjerring, ho nikkar og smiler for alt er så kjent — «må vera han søte mannen vi møtte på flyget yvir frå Gibraltar Captain Clark ynskjer deg velkomin ombord og han segjer: «No kva er dette skjemaet, eg kan’kje lesa arabisk». Så vender han seg mot meg og segjer «Mor eg treng hjølp». Og eg synar hanom koss han skal fylla ut papiret og etter det heile, at han kjem opp til meg på gata, denne søte unge mannen så hjelpesløs, kjem til meg yviralt.»

«Kva segjer han, Mor?»

«Eg trur han vil ha pengar.»

«Det vil alle dei.» Han vender seg mot flokken med tiggarar, guidar, skopussarar og horor av båe kjønn — og gjer ein avvisande gest.

«Gå bort! Pell dykk vekk!»

«Ein dirhem myyyster.»

«Ein sigarett.»

«Vil du ha stor ein myyyyyster?»

Og dei gamle travarane går forbi på hi sida. Nei dei ser ikkje forbi skjulet mitt. Og eg hev masse nød-nummer. Galne folk med sprøtt blikk som krinsar, trur lobotomi er siste løysingi, dreg deg inn i ein garasje og freistar gjera jobben med ein elektrisk drill med det same.

«No om du kann vera så venleg å setja deg.»

«Så kva er dette?»

«Alt omme om eit minutt og du er ute av den tronge skallen.»

Så det er sagt, held deg undan han der. Du treng han som eit hól i hovudet. Eg hev døydelege gamaldagse døgeniktar som omset Koranen til provensalsk eller lagar ein ny kosmologi bygt på «hjernepusting». Og dyre-elskaren med eksotiske husdyr. CIA-kisen ser med fuktige augnebryn på dyret i fanget hans. Det er ein stor ozelt, dess klør stikk nedi kjøtet hans, og kvar gong han freistar skuva det bort, så hyler dyret og tek eit jafs. Eg kjem ikkje til å sjå Bay of Pigs fleire gonger.

Så eg gjev meg sjølv ei veke med klargjering og gjer kontakt. Oberst Bradly veit dei ville gute-flokkane betre enn nokon mann i Afrika. Faktisk hev han gjevi heile livet til ungdomen, og let til å fått litt tilbake for det. Det er snakk om ein jævleg gunstig avtale og han ser urimeleg godt ut til å vera ein seksti-noko år gamal mann. Som Obersten sjølv ihuga segjer:

«Verdi er’kje heimen min forstår du her på unge folk.»

Vi et lunsj på altan åt fjellhuset hans. Eit heil-tre hus med basseng og veger går ned mot klyppa yvir sjøen. Lunsj er piggvar i fløytesaus, skogshøne, vill-asparges, fersken i vin. Litt av ei endring frå den grå kafeteria-maten eg hev levt med i vestlege byar, kor eg latar som eg er ein av deim utrykkslause apatiske borgarane ransaka og utspurt av politiet på kvart hjørna; åtaka av skamlause ranarar. Berre for å koma sjanglande heim til den rundstålne leilegheiti mi og finna narkotika-divisjonen i gang med å gå gjenom medisinskapet mitt — igjen. Vi fær maten servert av ein spæl, ung malay med sterke, raude kinn. Oberst Bradly viftar etter hanom med ein gaffel.

«Var mykje arbeid å få maten der gjenom tollen. Konsulatet hjalp ikkje heller.» Etter lunsj gjorde vi oss klåre til å ordskifta om oppdraget mitt.

«Dei ville gute-flokkane er eit utskudd frå nordafrikanske byar skipa i 1969. Den kjipe hausten 1969 i Marrakech. Hausten i Marrakech er alltid kjip kvar dag litt varmare — vitande om koss Marrakech kann vera i august. Den hausten rasla bensin-gjengar gjenom søppel-haugom, bakgatå og bysentri — og dynka stort sett kven som helst med bensin og tente på deim. Dei rasar inn kor som er unge greie folk sit i den teite middelklasse-stova si — då hei ja hei; spring bensin-gutane inn, sprøytar deim med ein brannslukkar fylt med bensin. Eg hev nokre gode bilæte frå eit skap kor eg skjulte meg eingong. Bilæte av guten som tente fyrstikken, han lot flokken sin spruta ned paret sitt og så tente han ein Swan-fyrstikk — andletet ungt reint omsynslaust som den reinande elden kom nærme nok til å råma avgassane. Så tende han ein Player-sigarett med same fyrstikk, saug inn røyken og smilte mens han høyrte på skriki og — eg tenkte, gud for ein sigarett-reklame: Tropevarme på strandi med GUTEN der med ein fyrstikk. Han ser på tvo kjerringar i bikini. Som han tenner på fyrstikken så lener dei seg framyvir med LUCKYSTRIKE CHESTERFIEIDOLDGOLDCAMELPLAYER på rævi og gjer ein liten hyllest. GUTEN visste seg å vera det beste som fanst i reklamebransjen. Æventyrleg smil på det unge delikate trynet. Kva er det GUTEN ser på? Vi var ute etter å selja sigarettar eller kva no enn vi fekk løn for å selja. GUTEN var too hot to handle. Det vart reist tempel til hans æra og det fanst plakatar av trynet hans sytti fot høge. Alle tenåringane byrja vera som GUTEN gløsande på deg med drøymande blikk, lippone delt mellom ein bit frukostblanding. Alle saman kjøpte skjortor med GUTEN og GUTEN-knivar og sprang rundt som ulveflokkar; brann plyndra drap. Det spreidde seg yviralt den sommaren i Marrakech, byen blussa opp om natti, menneskefaklar blafrande mot veggen, tre. Det heile var veldig romantisk. Du kunde sjå kor det var farleg når du sat på balkongen under stjernone og drakk whisky. Eg kika på torget og såg ein turist herja i ein blå eld dei hadde bensin som tende i alle fargor no . . . (Han skrur på prosjektoren og går mot balkongen) … Berre sjå på deim der ute små skapningar løysest opp i ljos. Meir som eit æventyr ikkje sant men ikkje lukti hjå bensin og brunni kjøt.

«Vel, dei ringde inn storkaren Oberst Arachnid Ben Driss som cruisa byen i truck, samla saman bensin-gutane, tok deim ut, barberte deim og skaut deim med maskingevær. Dei som overlevde gjekk under jorda eller drog åt ørkena og fjellom kor dei utvikla nye vis å leva og slåst på.»

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s