Kall pao fjella — Rit éin

Stundom kjem ein imot følk som sit der og svinn burt atom for atom — sit soleis midt til millom alt som skjer at eine krafta utliknar ho andre. Resten gjeld kvantefysikken og dei uransakelege vegene han fører til. Reint poetisk er det heile midt i Dovre, eit fjell stødigare enn politikarane som sver truskap til det. Her hev krokute snikane vettershyttune sine, med TV og WC og PS3 og kva anna som slit på elektrona — stakkars trælane. Men utan skakinga som elles er, kom det aldri til at det gamle fall ned og vart knust. Det vart ståande uppå øvste bokhylla, med lag attåt Bibelen, Fantomet og Snorresoga. Folket her er merkelegt, uverkelegt mesta — som frå eit æventyr eg aldri fekk høyre som barn. Og likso vekkjer det barnet i meg att, he! gutestrekar — kor eg fær lyst til å føre fanskap å nyo. Men eg svik inkje embedet mitt som skrivar og fraktsmann.

Midt i ei brenne ligg hytta og kviler reint lætt. Kaffistugu. Du luktar det i lang veg, og detta er vel godt nok, di du hev lengta for kaffi minst dobbelt so langt. «Læt upp døra», læst eg som døl frå kjeften. Og ho fer upp og synar meg ei gjente fager og med augo sortare enn brunsteinen. Det er som å sjå Valdres i full livsvokster, med Bambi vandrande i krinsen og ingi fæle jægarar på lur. Attåt stend Anne Viken. «Kor e dasslåkke?» Ho fer ikkje med frekkheit; ho er fjell-landsgründer utan reservasjonar. Nokoleis.

Det segjast um dei som slær seg ned på fjellet, at dei er meir galne enn folk flest — endåtil so-mykje-meir enn dei på Gaustad og Løvebakken — og på viddune. Og nokre er so langt utpå viddune at ingi reinsdyrcowboy kann hente dei inn att. Ikkje soleis, eigentleg — med meg i minsto. Eg likar berre kaffien min utan eksoslukta attmed. Noko skal vera sakralt, endå det ligg mykjy skit attom. Kaffibønene mine hev sikkert rulla kring i geitemøkk, just som dei kristne og muslimane drap i veg for sitt. Men ingi vituge folk vil klage på at kyrkja skal haldast rein, og eg går god for uskjemd kaffi. Det fær no vera fred um det!

21 hipsters er der ved eit bord. Tjukke brillur, tunge er dei vel au, utan at dei dug meir enn eit vanlegt vindaugsglas. Espresso hjå dei, sjølvsagt. Ufiltrera økologisk øl som smakar meir av frau og lêr enn furu og bringeber. Business. «Dei sit no der og læst seg so smarte», segjer Viken. Ho er ramsalt, men au salt gjer seg godt til maten. Vi sippar svart kaffi, slik bygdefølk stødt stend so herdugt inne for. «Kaffiskål!» Det fer ein runde langsmed bordet vårt, hipsterane kjem med sidan.

Lausprat riv ein stødt til med. Det fær gå, vi er smågalne — knapt smålåtne — og brukar dei eldste og mest esoteriske orda vi fær frå dialektane våre. Det går fort daudt med mitt: «Stuppurn hi ittj vætt, løtt ittj farra nåless pao isa om’n ittj e så ferrbistrandis frossi såmti.» Rett nok hentar vi upp dei orda vi kann semjast um og utviklar spontant ein slags salat av svensk og trøndzk. Og gjev upp og går att til norskt. «Ein million åt luksus-utedass, jaggu!» — «Ja, veit. Men koss sku eg nekta?» — «Det vart med moralen, ja, dobbeltmoralen. . .» Eg trekkjer pusten sakte, liksom for å gje litt stemning over det eg segjer: — « . . . det er lell dobbelt so bra som vanleg moral, dét.» Greipmannen, «n Mundalen, riv inn eit ord: «Just dét!»

Og fort vart vi ute. Ordspela haglar jamt: «Skyskiting! Ekstremdriting!» Det gjer seg betre um dialekten din ikkje hev berre eit halvt tonefall liksom min. For dei under fjellsola er det ikkje meir ly enn skuggen åt andre. Ho stend høgt, smell på seg sjølv og kastar ljos på dei vonde sogodt som dei gode. Vi er alle menneske no, eller i alle fall lukkelege hyklarar, under ein open himmel læstsom farga raud av helveteseldane. Eg tygg stødt, bannar med (eller mot?) meg sjølv og sender snusråke frå kjeften mot vegsida. Nokre fer hos-sæte og freistar halde takta åt min, just som vi fer lengi og lengre upp vandrarstigen. Ein vindhenning stend og blæs i vinden. Midlandsmennane græt yvi poesien i di. Det er ei stund . . .

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s